Jeso - Duruma

1.1
Johana Mubatizi unamutsengera njira Bwana
(Matayo 3:1-12; Luka 3:1-18; Johana 1:19-28)
1 Nguma Mbidzo dzulu ya Jeso Kʼirisito, ye Mwana wa Mulungu

1.14-15
Jeso unaaiha atʼu ane okala ni avuwi
(Matayo 4:12-22; Luka 4:14-15; 5:1-11)
14 Johana ariphofungwa jela, Jeso wákwenda Galilaya, achendasumurira Nguma Mbidzo kulaa kwa Mulungu. Yiye wáamba, 15 “Ukati ufika, na Ufalume wa Mulungu u phephi. Ndo atyani, na muyikuluphire Nguma Mbidzo!”

1.21-27
Mutʼu mwenye pʼepʼo
(Luka 4:31-37)
21 Jeso na o anafunzie achendaphenya mudzi wa Kaparinaumu, na yiriphofika tsʼiku ya Sabato, Jeso wákwendaphenya sinagogini achanza kufunza. 22 Atʼu ariphomusikira, áangalazwa ni mafunzoge, maana, ye wáfunza na widimi, ela kʼafunzire dza vyokala achifunza alimu a shariya.

23 Ndo mutʼu mumwenga mo sinagogini wákala una pʼepʼo, 24 na achigomba kwa laka ra dzulu phapho kare achamba, “Unaswini we Jeso muchina Nazareti? Vidze, udzikudzahuhangamiza? Ninakumanya uwe u ani. Uwe u Mutakatifu wa Mulungu!” 25 Ela Jeso achimuchemera ye pʼepʼo achamba, “Nyamala! Mulae mutʼu yuyu!” 26 Phapho yiye pʼepʼo achimutetemesa ye mutʼu, achirira kʼululu, na achimulaa. 27 Atʼu osi achangalala, achikala anauzana-uzana vivi, “Ni maneno gani gano asena? Mutʼu yuyu unafunza mafunzo maphya, na una widimi wa kwachemera pʼepʼo, na ao anamogopha!”

1.32-34
32 Dziloni dzuwa ririphotoka, atʼu ámuphirikira Jeso akongo osi, na atʼu okala ana mapepo, maana, Sabato yákala yisira. 33 Mudzi uo wosi wákwendarundikana muhala wa nyumba yokala Jeso, 34 na achiaphoza atʼu anji okala ana makongo aina-aina. Chisha, achilavya pʼepʼo atʼu anji, ela kʼaahenzezere o pʼepʼo agombe rorosi, kwakukala, ákala anamumanya yiye ni ani.

2.1-12
Widimi wa Jeso wa kusamehe dambi
(Matayo 9:1-8; Luka 5:17-26)
1 Ziriphochira tsʼiku fulani, Jeso wáuya mudzi wa Kaparinaumu, na atʼu achisikira kukala, wákala u ko kwakwe asagalako. 2 Ndo atʼu anji muno ákwendaphenya yo nyumba yokala Jeso, na yichiudzala ta pho muyangoni phachikala kʼaphana mwanya wowosi. Jeso mumo wákala unaasumurira neno ra Mulungu, 3 na phapho pháchidza atʼu ane okala atsukula mutʼu wa kupholoza na lutsʼatsʼa, anamureha kwa ye Jeso. 4 Ela kwahivira atʼu ákala ni anji ta phachikala kʼaphana mwanya, ao kʼaaidimire kumufisa phephi na Jeso. Ndo achikotʼa na ngazi ta dzulu ya nyumba, achitsamula ta achipata mwanya kwerekeza phatʼu phokala Jeso, na achimutsereza yiye mutʼu wa kupholoza na lo lutsʼatsʼa lokala utsukulirwa. 5 Jeso ariphoona jisi atʼu ao arivyokala na kuluphiro, wámwamba vivi ye mutʼu wa kupholoza, “Mwanangu, udzisamehewa dambizo.”

6 Phapho phákala phasegere alimu a shariya anjine, na ao achidziuza vivi mwao myoyoni, 7 “Ugombadze vino yuno baye? Yuyu unamukufuru Mulungu! Kʼakuna mutʼu aidimaye kusamehe dambi, ta itsʼiphokala Mulungu hicheye tu!” 8 Jeso achigamanya phapho kare go maazo gao gokala anaaza, na achiaamba vivi, “Kwadze munaazavyo mwenu myoyoni? 9 Ni riphiro ririro dide, ni kumwamba yuno mutʼu wa kupholoza, ‘Udzisamehewa dambizo,’ hebu ni kumwamba, ‘Unuka uhwale lutsʼatsʼalo wenende?’ 10 Bee, vivi nindamonyesa kukala, mimi Mutʼu yelaa dzulu, nina widimi phapha duniani wa kusamehe atʼu dambi zao.” Phapho Jeso, ye mutʼu wa kupholoza achimwamba vivi, 11 “Unuka uhwale lutsʼatsʼalo wende vyako mudzini.” 12 Phapho ye mutʼu achiunuka, achihwala lutsʼatsʼalwe, na achilaa na kuno atʼu osi okala a phapho anamulola. Atʼu osi phapho achangalala na achimulika Mulungu achamba, “Kʼahudzangwe kugaona maneno dza gaga!”

4.35-41
Jeso unachemera vuto rihurire
(Matayo 8:23-27; Luka 8:22-25)
35 Tsʼiku yiyo na dziloni, Jeso wá-aamba anafunzie vivi, “Nahuvukeni ziya hwendeni ngʼambo.” 36 Jeso na anafunzie ákala a mashuwani kare. Kwa vivyo, ro duu ra atʼu achiriricha phapho, o achiuka, ela mashuwa zinjine zichiatuwa. 37 Ariphokala anenda, vuto bomu ráanza kuvuma, na maimbi gachiyipiga yo mashuwa yao ta yichanza kuudzala madzi. 38 Ukati uo Jeso wákala u upande wa nyuma wa yo mashuwa, urere ta udziikira chitswa muto. Ndo o anafunzi achimulamusa na achimwamba, “Mwalimu, kʼagakuuhusa gano ga kukala, sino hunahoha?” 39 Jeso achiunuka, achirichemera ro vuto na go maimbi achigaamba, “Imani! Na hurirani!” Phapho vuto richihurira, na kuchikala zizizi kamare.

40 Chisha Jeso achiaamba o anafunzie, “Kwadze mu aoga vino mwi? Kʼamudzangwe kuhenda kuluphiro?” 41 Anafunzi phapho achogofyerwa muno ta achiuzana vivi, “Ni ani yuno, ariye ta vuto na maimbi vinamogopha?”

5.22-24
22 Mubomu mumwenga wa sinagogi, aihiwaye Jairo achidza phapho, na ariphomona Jeso, wámitʼa mavindi mbereze 23 na achimuvoya achimwamba, “Mwanangu mudide wa chiche ni mukongo yupwi. Ninakuvoya, hinde ukamwikire mikonoyo umuvoyere kwa ta aphole, na akale moyo.” 24 Jeso achikubali, na achiuka phamwenga naye.

5.35-42
35 Jeso ariphokala ucheri kugomba gago, atʼu fulani ákudza kulaa mudzini kwa ye Jairo, na achimwamba vivi Jairo, “Mwanao kuratʼu udzefa. Kwa vivyo, tsʼimutsose bule ye mwalimu.” 36 Ela Jeso ye kʼagatuwire mijali garatʼu gogomba ao, ta ye wámwamba Jairo vivi, “Utsʼibabaike, kuluphira tu.” 37 Na chisha, phapho Jeso kʼamuhenzezere mutʼu yeyosi amutuwe, atsʼiphokala Pʼetero, Jakobo na Johana nduguye ye Jakobo tu.

38 Ariphofika ko mudzini kwa ye mubomu wa sinagogi, Jeso wáaona atʼu anapiga jembe, na anjine anarira muno kwa shenene. 39 Jeso achiphenya mo nyumbani, na achiauza vivi, “Kwadze munarira muno vino na yuno mwanache kʼafire, ta ni urere tu?” 40 Ela o atʼu achimona Jeso dza kwamba tsʼi muzima. Ndo Jeso achialavya osi konze, achiahwala abaye na ameye ye mwanache, na aratʼu anafunzie achiphenya ko chumbani kokala ye mwanache. 41 Jeso achendamugwira mukono achimwamba, “Talita kumi!” Yiriyo maanaye ni, “Musichana, ninakwamba lamuka!” 42 Ndo ye musichana achiunuka phapho kare, na achanza kwenenda. (Yiye wákala una myaka kumi na miiri.) Phapho atʼu achangalala muno.

7.18-23
18 Ela ye achiaudzidza achiaamba, “Yaani ta mwimwi namwi kʼamumanya? Vino bee kʼamumanya kukala, mutʼu kʼatiywa najisi ni utʼu auryao? 19 Maana, chakurya chichiriwa kʼachenda moyoni, ela chenda uhumboni, na chidzako nikunyewa.” (Jeso ariphogomba vivyo, wákala unaimanisha vyakurya vyosi vinarika.)
20 Jeso wáenderera kugomba achamba, “Galaago ndani mwa mutʼu, ndigo gamutiyago najisi. 21 Maana, ndani ya moyo wa mutʼu munalaa maazo mai, udiya, 22 wivi, wulagi, uzinzi, moyo, kulaiwa ni matso kwa cha mutʼu, kulemba, mahendo makolo, chidzitso, kutsuna, kudziunula na uzuzu. 23 Maneno gago gosi, galaa ndani mwa mutʼu, na ndigo gamutiyago najisi.”

9.2-8
Jeso unagaluka chivinjine
(Matayo 17:1-13; Luka 9:28-36)
2 Ziriphochira tsʼiku tʼandahu, Jeso wáahwala ano Pʼetero, Jakobo na Johana achenda nao vivi ta dzulu ya mwango ure ao tu hichiyao. Ariphofika kuko, Jeso achanza kugaluka chivinjine mbere za o anafunzie. 3 Mavaloge gágaluka meruphe tsetsetse ta kʼakuna mutʼu yeyosi mumu duniani aidimaye kutsusa nguwo ta zikakala nyeruphe dza vivyo. 4 Na agomvi a Mulungu Eliya na Musa achilairira phapho, achigomba na ye Jeso. 5 Pʼetero achimwamba Jeso vivi, “Mwalimu, ni vidzo vivi vya kukala naswi hu phapha. Ndo ima hujenge vibanda vihahu: chimwenga chako, chimwenga cha Musa na chinjine cha Eliya.” 6 Yiye wákala kʼamanya aambedze, maana, osi áogofyerwa muno. 7 Chisha, ingu richilairira richiima dzulu yao kwaerekeza, na laka kulaa ko inguni richamba, “Yuyu ni Mwanangu nimuhenzaye, musirikiseni.” 8 Phapho kare ao anafunzi achilola kahiri, ela kʼaamonere mutʼu munjine, itsʼiphokala ye Jeso, phamwenga na ao.

12.28-31
Lagizo ra halahala kuchira manjine gosi
(Matayo 22:34-40)
28 Mumwenga wa alimu a shariya wákala wimire phapho, unaasirikisa vyokala Asadukayo analumbana na Jeso. Ariphoona kukala Jeso wákala udziaudzidzatʼo, wámuuza Jeso vivi, “Kati ya malagizo gosi ga Mulungu, ni riphiro ra halahala?” 29 Jeso achimuudzidza achimwamba, “Lagizo ra halahala ni riri rambaro, ‘Sirikisani mwimwi Aiziraeli! Bwana Mulungu wehu ndiye Bwana wa jeri hicheye tu. 30 Na mwimwi muhenzeni Bwana Mulungu wenu na myoyo yenu yosi na roho zenu zosi, kwa akili zenu zosi, na kwa mukotse wenu wosi!’ 31 Na ra phiri ni riri rambaro, ‘Muhenze munzio dza vyo udzihenzavyo uwe mwenye.’ Kʼakuna lagizo rinjine, ririro ni bomu kuriko gaga.”

14.10-11
Juda unakubali kumuguza Jeso
(Matayo 26:14-16; Luka 22:3-6)
10 Ndo Juda Isikariyoti, mumwenga wa aratʼu anafunzi a Jeso kumi na airi wákwenda kwa makuhani abomu, na achidzilavira kwaonyesa Jeso kwa amugwire. 11 Makuhani abomu ariphosikira gago áhamirwa, na achimulaga kumuripha pʼesa. Ndo kulaira ukati uo, Juda achanza kutsakula nafasi mbidzo ya kwaonyesa Jeso amugwire.

14.44-46
44 Juda yekala undaaonyesa ao atʼu Jeso amugwire, wákala udziaambira chimbere vyokala undahenda kwamanyisa ni yuphiye Jeso. Yiye wákala udziaamba, “Yendekwendamubusu tu, manyani ndiye mutʼu wenu mumuhenzaye, hʼa phapho mumugwire na mumulongoze na kumurinda.”

45 Ndo phapho Juda achimusengerera kare Jeso achimwamba, “Mwalimu!” Chisha achimubusu. 46 Ndo aratʼu atʼu okala akudza na ye Juda, achidzamulinga Jeso achimugwira.

15.6-15
Pilato unagaramishwa amulamule Jeso anyongwe
(Matayo 27:15-26; Luka 23:13-25; Johana 18:39; 19:16)
6 Chila ukati wa tsʼikukʼuu ya Pʼasaka, Pilato wákala una ada ya kwavugulira atʼu mufungwa mumwenga, yendekala uhadzwa ni duu ra Ayahudi. 7 Ndo ukati wa tsʼikukʼuu yiyo, kwákala kuna mutʼu mumwenga aihiwaye Baraba. Yiye wákala ufungwa jela na atʼu anjine ai okala adziulaga atʼu muyuwanoni. 8 Atʼu anji achimwendera Pilato, achimuvoya aahendere dza adaye. 9 Pilato achiauza vivi, “Munahenza nimuvugulire mufalume wa Ayahudi?” 10 Pilato wágomba vivyo, maana, wákala unamanya lwazu-lwazu kukala, makuhani abomu ámuphirika Jeso kwakwe, kwakukala, ákala anamonera chidzitso.

11 Ela makuhani abomu achiakalata atʼu amuvoye Pilato aavugulire Baraba. 12 Pilato achiauza kahiri achiaamba, “Hʼanga yuno mumwihaye ‘Mufalume wa Ayahudi,’ munahenza nimuhendedze?” 13 Ela o achigomba kʼululu kwamba, “Muulage kwa kumukotʼa misumari musalabani!” 14 Pilato achiauza vivi, “Bee kwadze? Kwani wáhenda ii rani yuno mutʼungwa?” Ela o ta achikaza kupiga kʼululu kwamba, “Muulage kwa kumukotʼa misumari musalabani!”

15 Pilato wáhenza kurihamya ro duu ra atʼu. Ndo achiavugulira Baraba, na achamula Jeso apigwe vibokʼo. Chisha, achimulavya akaulagwe kwa kukotʼwa misumari musalabani.

15.33-39
Chifo cha Jeso musalabani
(Matayo 27:45-56; Luka 23:44-49; Johana 19:28-30)
33 Dzuwa ririphofika vitswani, ráanza kugwirwa, na itsʼi yiyo yosi kuchikala na dziza masaa mahahu. 34 Ziriphofika saa chenda za mutsana, Jeso wárira kwa laka ra dzulu achamba, “Eloi, Eloi lema sabakitani?” Na maanaye ni, “Mulungu wangu, Mulungu wangu, heka udziniricha?” 35 Ela anjine okala aimire pho phephi ariphosikira vivyo kʼaaelewere, na kwa vivyo achamba, “Sirikisani, unamwiha Eliya.” 36 Ndo phapho mumwenga wao achimusengerera maruru, achitsʼatsʼa kasiku ka godoro ndani ya divai ya ngwadu, achikadunga na mudatʼa wa mwanzi, achimulambisa chisha achamba, “Nahumuloleni yiye kumba Eliya undakudzamutsereza pho musalabani.” 37 Jeso achirira kwa laka ra dzulu, achitosa roho.

38 Ndo phapho pʼaziya ya hekalu yichahuka kati-kati, kulaa dzulu ta photsʼi. 39 Na mubomu wa shikari a viha mumwenga yekala wimire mbereze ariphoona Jeso vyorira na vyokala unafa, wáamba, “Mutʼu yuyu wákala ni Mwana wa Mulungu jeri.”

15.42-46
Jeso unazikwa
(Matayo 27:57-61; Luka 23:50-56; Johana 19:38-42)
42-43 Tsʼiku youlagwa Jeso, yákala ni ya kudzibambanya, kwa ta kuchidzachakwe ndiyo tsʼiku ya Sabato. Ndo kuko kwákala kuna mutʼu mumwenga aihiwaye Jesefu, muchina Arimataya. Yiye wákala ni mumwenga wa o atumia a ngambi yekala unamanyikana muno, na wákala unalolera kudza kwa Ufalume wa Mulungu. Ndo kuriphokala kunatswa, yiye wákwenda kwa Pilato photsʼo woga, achendavoya ahewe lo lufu lwa Jeso. 44 Pilato kʼaaminire kukala, Jeso wákala udzefa kare. Ndo achimulagizira ye mubomu wa shikari a viha achidzamuuza. 45 Na ariphoambirwa ni ye mubomu kukala, Jeso wákala udzefa jeri, achimuhenzeza Jesefu kwendaluhwala lo lufu. 46 Phapho Jesefu achendagula sanza. Achidzalutsereza lo lufu, achiluvika sanza ya kitani, na achendaluzika ndani ya mbira yokala yitsongwa mwambani. Chisha, achiphimbilisa dziwe achiribinikʼiza pho muyangoni.

16.1-7
Kufufuka kwa Jeso
(Matayo 28:1-8; Luka 24:1-12; Johana 20:1-10)
1 Dziloni yotuwiriza phokala Sabato yisira, Maryamu muchina Magidala, Salome na Maryamu ameye Jakobo, águla mavumba ga kwendaluphaka lufu lwa Jeso. 2 Tsʼiku ya mwanzo wa juma ra Ayahudi* na chiramuko danidani, ákwenda ko mbirani dzuwa phokala rinaahula ingu. 3-4 Mo njirani, ákala anenda achiuzana vivi, “Ni ani yendekwendahuphimbilisira dziwe ariuse pho muyango wa yo mbira?” Dziwe riro rákala ni bomu muno. Ela ariphofika, áona dziwe ridziuswa kare. 5 O achetʼu ariphophenya mo mbirani, ámona mwanalume mumwenga yekala uvala valo dzeruphe tsetsetse, usegere upande wa kulume wa phokala phalazwa lufu lwa Jeso, na ao achogofyerwa muno. 6 Ela ye mwanalume achiaamba, “Tsʼogofyerweni! Ninamanya kukala, munamutsakula Jeso muchina Nazareti, ariyekotʼwa misumari musalabani. Bee, yiye ufufuka kʼamo mumu. Lolani phokala ulazwa. 7 Kwa vivyo, mwimwi vivi endani muka-aambire anafunzie, na kamwe Pʼetero vya kukala, vivi unamulongolera kwenda Galilaya. Yiye mundakwendamona kuko dza arivyomwamba.”

16.15-16
15 Ndo achiaamba, “Mwimwi endani kwa atʼu osi chila itsʼi, mukaasumurire Nguma Mbidzo. 16 Na yeyosi yendekuluphira na kubatizwa, undativywa. Ela yeyosi yenderema kunikuluphira, undalamulwa.

16.19-20
Jeso unahwalwa kwenda dzulu mulunguni
(Luka 24:50-53; Mahendo 1:9)
19 Ndo Bwana Jeso ariphomarigiza kugomba gago na o anafunzie, wáhwalwa achenda dzulu mulunguni, achendasagala mukono wa kulume wa Mwenyezi Mulungu. 20 Ela o anafunzi áhwala chiwango, ndo achanza kusumurira neno ra Mulungu chila phatʼu. Bwana Jeso achihenda kazi phamwenga nao, na zo dalili za kwangalaza zozihenda, záahenda atʼu anji akuluphire kukala, o udzumbe wao wákala ni wa jeri.
__________

16:2 Ts'iku ya mwanzo wa juma ra Ayahudi ni Jumapili.
16:9-20 Nakala zinjine za mwanzo-mwanzo kʼazina fungu ra chenda ta mirongo miiri (20).