Jesús - Cora,
El Nayar

1.1
Juan pu tihueʼixaateʼe aujna aʼu tɨ cai éʼe tiʼitɨ
(Mt. 3:1-12; Lc. 3:1-9, 15-17; Jn. 1:19-28)
1.1 Yaa pu eenyeʼequeʼen autyejche ɨ nyuucari tɨ cɨmeʼen raʼaxa aɨjna ɨ Jesús ɨ Cɨriistuʼu tɨ ajta yaujraʼan pɨrɨcɨ ɨ Dioj.

1.14-15
Jesús pu autyejche tɨ tyuʼumuareʼen ajna u Galileeya
(Mt. 4:12-17; Lc. 4:14-15)
1.14 Tɨʼɨj aiityanamiʼihuacaʼa ɨ Juan, aj puʼi Jesús u aʼutanye u Galileeya. Aɨ pu huaʼutaʼixaa cɨmeʼen aɨjna tɨ cɨn Dioj tiraijca ɨ Juan, ɨ Dioj tɨ tieʼijta nain japua ɨ chaanaca.
1.15 Ayan tɨcɨn:
―Puʼuri arauraste tɨ ajna tyajaʼureʼenyejsin tɨ tyuʼutaijta ɨ Dioj nain japua iiyan chaanaca japua. Sataʼaj saɨque huarɨni, sataʼaj seyan saɨque tyuʼumuaʼati saɨjna cɨmeʼe aʼij tɨ tiʼijxeʼeveʼe ɨ Dioj. Sataʼaj sajta ráʼantzaahuateʼen ɨ nyuucari tɨ cɨn Dioj ámueʼirájtuaani.

1.21-27
Cɨmeʼen ɨ tyaataʼa tɨ tiyaaruʼu tzajtaʼan seijraʼacaa
(Lc. 4:31-37)
1.21 Aj mu mi maun chajtaʼa aʼutyajrupi, tɨ ayan tyajaʼarajtyahuaa tɨcɨn Capernaum. Tɨʼɨj tyaʼaráʼaj aʼatzaj tɨ puaʼa eʼireʼenyen ajna xɨcajraʼa jetze ɨ maj jetzen rusaʼupihuaʼa, aj puʼi Jesús teyujtaʼa utyajrupi. Au pu tihuaʼuhuamuáʼate.
1.22 Aɨjna ɨ Jesús, capu chaʼanaʼa naʼa tihuaʼumuaʼatyahuaʼa matɨj ɨ seica ɨ maj majta aun tihuaʼamuaʼatyahuaʼa ɨ mej teʼeyuʼuxacaraʼa, silu ayaa pu tɨj tɨ tiʼitejvee tiʼitɨj cɨmeʼe tɨ veʼe. Aɨj mu cɨn aʼij tyaʼutaseij matɨʼɨj raanamuajriʼi.
1.23 Ajta pu saɨj aʼutyavaacaʼa u teyujtaʼa, tiyaaruʼu tɨ tzajtaʼan seijraʼacaa. Aʼij pu puaʼa tyajaʼuxáatayeʼicaa aɨjna ɨ tiyaaruʼu.
1.24 Ayan tɨcɨn:
―Aa qui carai éʼecan, ¿aʼini tiʼitɨj petyaʼumuaʼaree ityejmi jemi, Jesús paj peyan antyahuaa tɨcɨn ɨ paj Nazaret eʼemaʼacan? ¿Ni peyan mu aʼuveʼeme paj taʼantipuaʼariteʼen? Nyamuamuaʼate aʼatɨ paj pɨrɨcɨ. Au paj aʼuveʼeme Dioj jemi, ɨ paj yaujraʼan pueen.
1.25 Aj puʼi Jesús raʼajtyaʼaxɨ ɨ tiyaaruʼu. Ayan tɨcɨn:
―Capej yee tiʼitɨj xajta. Huirájraʼa mɨ tevi jetze. ―Ayaa pu tiraataʼixaa aɨjna ɨ Jesús.
1.26 Aj puʼi aɨn ɨ tiyaaruʼu raatyacaʼatzɨjxɨ ɨ tevi caʼanin cɨmeʼe. Tɨʼɨqui huajijhuacaʼa aɨjna ɨ tiyaaruʼu tɨ tzajtaʼan seijraʼacaa aɨjna ɨ tevi. Aj puʼi huirajraa ɨ tevi jetze.
1.27 Aj mu mi aʼij tyaʼutaseij aɨme ɨ mej eʼetyujsaɨj. Eecan mu tyuʼurixaatyaʼacaa seij ajta seij. Meyan tɨcɨn:
―¿Tiʼitajni pueen tɨ jajcuacan cɨn tiʼitejvee? ¿Aʼuqui eʼemaʼacan? Xuee tɨ cúj tiʼitejvee tiʼitɨj cɨmeʼe tɨ veʼe. Amɨ pu tihuaʼijteʼe ɨ tiyaaruʼu. Majta maɨn raʼatzaahuateʼe aʼij tɨ yeʼi tihuaʼutaʼixaateʼesin. ―Yaa mu tyuʼurixaatyaʼacaa ɨ tyaɨte.

1.32-34
Jesús pu tihuaʼuhuaa eihua ɨ mej tíʼicucuiʼicaa
(Mt. 8:16-17; Lc. 4:40-41)
1.32 Chumuaʼan, tɨʼɨj ari u eʼetyarutya ɨ xɨcaj, naijmiʼica mu cureʼeviʼitɨxɨ ɨ mej tiʼicucuiʼi, majta ɨ maj tiyaaruʼu huaʼa tzajtaʼa seijreʼe.
1.33 Naijmiʼi mu eʼityujsaɨj a puaʼaque taʼapueerta, matɨj manaʼa maj maun eʼechajcaʼa, majta ɨ aʼahuaʼayee.
1.34 Aɨ pu tihuaʼuhuaa muiʼicaca ɨ mej tíʼicucuiʼicaa. Capu seicaj naʼa ɨ cuiʼiniʼiraʼa. Tɨʼɨj i Jesús huaʼutamuari ɨ tiyaaruʼu ɨ maj seijraʼacaa seica ɨ tyaɨte tzajtaʼa. Jesús pu ajta cai huaʼataʼacaraʼa aɨme ɨ tiyaaruʼu mej tyuʼutaxaj aʼini majmuaʼatyajcaʼa aʼatɨ tɨ puéenyaʼa.

2.1-12
Jesús pu tiraahuaa seij tɨ cɨyaaxaraʼacaa
(Mt. 9:1-8; Lc. 5:17-26)
2.1 Tyaumaʼaca huaʼapua xɨcaj, hueica xɨcaj, ajtahuaʼa pu aɨn Jesús uʼutyajrupi u Capernaum. Matɨʼɨj mi raamuaʼareeriʼi ɨ tyaɨte tɨcɨn: “U pu nuʼu aʼahuaʼa eʼirajca ruche.”
2.2 Aj mu mi caʼanacan tyujsaɨj eihua tyaɨte, matɨj manaʼa cai cheʼe tityaʼuve u chiʼita. Camu majta áʼavejricaa taʼapueerta. Ajta aɨn ɨ Jesús, u pu anuʼuhuatyavaa u chiʼita. Aɨ pu tihueʼixaatyaʼacaa aʼij tɨ tiʼijxeʼeveʼe ɨ Dioj.
2.3 Aj mu mi aʼatɨ aʼureʼenyejte ɨ Jesús jemi saɨj tɨ tiʼicuʼi. Cɨyaaxaraʼacaa nainjapua ɨ aʼatɨ. Mamuaacua mu ráachuisimaʼa.
2.4 Aru capu huatarɨʼɨristaracaʼa maj ruʼutyarujteʼen u teteʼe aʼutɨ Jesús anuʼujvee, aʼini tyamuaʼa mu tíʼityamuiʼicaa ɨ tyaɨte. Aɨj mu cɨn, anticɨɨnya ánɨmɨ chiʼi japua, matɨʼɨj mi raʼanaacu ɨ chiʼi japua. Aj mu mi ruʼucajtuaa ɨ tɨ tiʼicuʼi aʼutɨ anuʼuhuatyávaacaʼa ɨ Jesús.
2.5 Aj puʼi huaʼuseij, ajta ayan tyuʼumuáʼa tɨcɨn metyaʼatzaahuateʼe, micu. Aɨj pu cɨn ayan tiraataʼixaa ɨ tɨ tiʼicuʼi tɨcɨn:
―Niyauj, puʼuri hui timuaatauuniʼiriʼi ɨ Dioj ɨ paj cɨn autyajturaa ɨ jemin.
2.6 2.7 Meenti a vejliʼi seica maun eʼiráuu ɨ mej teʼeyuʼuxaca ɨ ruyeʼira cɨmeʼe. Matɨʼɨj maɨjna huanamuajriʼi aʼij tɨ tyuʼutaxajtacaʼa ɨ Jesús, matɨʼɨj mi meyan tyuʼumuáʼa ɨ rutzajtaʼa tɨcɨn: “¿Aʼiqui een cɨn ayan tiʼixa amɨjna mɨ tevi? Aʼij pu puaʼa xaa nyaʼu tiʼixa. Capu aɨjna cɨn antyujmuaʼaree amɨjna tɨ seij tyuʼutauuniʼi ɨ tɨ cɨn autyajturaa ɨ Dioj jemi. Aɨ puʼu ɨ Dioj antyujmuaʼaree tɨ ayan seij tyuʼutauuniʼi. Yaa mu tyaʼumuaʼatzɨjcaʼa aɨme ɨ mej teʼeyuʼuxaca ɨ ruyeʼira cɨmeʼe.”
2.8 Ajta aɨn Jesús, aɨ pu rutzajtaʼa rúʼumuaʼareeracaa aʼij mej yeʼi tiʼimuaʼatzɨjcaʼa ɨ rutzajtaʼa. Tɨʼɨj i ayan tihuaʼutaihuaʼuriʼi tɨcɨn:
―¿Aʼini een cɨn seyan tyaʼumuaʼatze ɨ rutzajtaʼa?
2.9 ¿Tiʼitajni cai muareʼeri, ni qui nyej neyan tiraataʼixaateʼen ɨ tɨ cɨyaaxaraʼa yee: “Puʼuri timuaatauuniʼiriʼi ɨ paj cɨn autyajturaa ɨ Dioj jemi”, naʼari yee: “Ajchesi, pataʼaj raʼanchueni mɨ utaatzi. Pajta yee aʼuraʼani”?
2.10 2.11 Ayaa nu xaa nyaʼu rɨni sataʼaj raamuaʼaree, i nyej nyajta tyaataʼa jetze aʼiráanye, nyajta nu nyaɨjna cɨn antinmuaʼaree iiyan chaanaca japua nyej ni tihuaʼatauuniʼi ɨ maj cɨn ataʼɨtzaʼara ɨ Dioj jemi. ―Yaa pu tihuaʼutaʼixaa ɨ Jesús.
Aj puʼi ayan tiraataʼixaa ɨ tɨ cɨyaaxaraʼa tɨcɨn:
―Ayaa nu tiʼimueʼixaateʼe. Ajchesi, pajta raʼanchueni mɨ utaatzi. Aricu aʼu paj eʼeche.
2.12 Ajta eʼeyan aɨn tɨ tiʼicuiʼicaʼa, aɨ pu ajchá. Raʼajchuá ɨ ruʼutaatzi. Tɨʼɨj i áʼuraa, metiʼiseiraca ɨ tyaɨte. Aɨj mu cɨn naimiʼi aʼij tyaʼutaseij. Rɨʼɨ mu tiraataʼa ɨ Dioj. Meyan tɨcɨn:
―Catu aʼanaj tiʼitɨj huaseij tyatɨj ijii. ―Yaa mu tyuʼutaxajtacaʼa ɨ tyaɨte.

4.35-41
Jesús pu raatyápuaʼari ɨ aaca, ajta ɨ jaj tɨ vivejmáʼa tyujtaʼahuaʼa
(Mt. 8:23-27; Lc. 8:22-25)
4.35 Ajna xɨcajraʼa jetze, tɨʼɨj ari tyechumuaʼari, Jesús pu huaʼutaʼixaa aɨme ɨ mej jamuan áʼujhuaʼanyaʼa. Ayan tɨcɨn:
―Ticheʼe antacɨɨnye utan pujmeʼen.
4.36 Matɨʼɨj mi a huajaʼuhuaʼaxɨ ɨ tyaɨte. Aj mu mi yáʼutɨɨ ɨ Jesús jetzen ɨ baarcu aun tɨ aʼutyavaacaʼa. Majta seica aʼucɨj sei jetze ɨ baarcu.
4.37 Aj puʼi huataʼaacaracaʼa tyamuaʼa caʼanin cɨmeʼe. Apuutzari pu tyamuaʼa áʼuxɨjvaʼa. Aj puʼi vivejmáʼa tyujtaʼahuaʼa ɨ jaj. Tɨʼɨj i atyáxɨraʼaxɨ ɨ baarcu jetze. Puʼuri tɨn avaʼɨstijmaʼa ɨ baarcu jetze.
4.38 Ajta aɨn Jesús, aɨ pu aʼacujcaa cɨtzajtaʼan pujmeʼen ɨ baarcu. Timuʼutzi pu huamaʼacaa. Aj mu mi raajɨste. Meyan tɨcɨn:
―Maeestru, ¿ni cai a jetze ruxeʼeveʼe tyej teri tɨn cuiʼini?
4.39 Aj pu caʼanacan ájche ɨ Jesús. Aj puʼi raatyápuaʼari ɨ aaca. Ajta ayan tiraataʼixaa ɨ jaj, tɨcɨn:
―Capej cheʼe sihuajna. Xaatapuáʼajta. ―Yaa pu tyuʼutaxajtacaʼa.
Aj puʼi huatyapuaʼaracaʼa ɨ aaca. Ajta aʼuráujjéʼiyi aʼaraa ɨ jaj tyamuaʼa naa.
4.40 Aj pu ijtaʼi Jesús huaʼutaʼixaa ɨ maj jamuan áʼujhuaʼanyaʼa, ayan tɨcɨn:
―¿Aʼini een cɨn huapɨʼɨ setyuʼutatzɨn?. ¿Aʼini een cɨn sacai raʼatzaahuateʼe ɨ Dioj? ―Yaa pu tyuʼutaxajtacaʼa.
4.41 Tyamuaʼa mu mi eihua tyuʼutatzɨn. Majta meyan tyúʼurixaatyaʼacaa maɨjna cɨmeʼe mej tyuʼutatzɨn. Meyan tɨcɨn:
―¿Tiʼitajni tevijraʼa pueen? Amɨ pu tihueʼijteʼe ɨ aaca, ajta ɨ jaj. Nain mu cɨn raʼaste. ―Yaa mu tyuʼurixaatyaʼacaa.

5.22-24
5.22 Aj puʼi saɨj aʼaráʼa aʼatɨ tɨ tiʼivaɨraʼacaa huaʼateyujtaʼa. Vaʼacan pu cɨn tiʼityavaacaʼa. Ayaa pu antyahuaacaʼa tɨcɨn Jairo. Tiyauj, jɨitacan. Tiʼicuiʼicaʼa aɨjna ɨ yaujraʼan. Tɨʼɨj aɨn Jairo raaseij ɨ Jesús, aj puʼi titunutacaʼa a chuaataʼa Jesús tɨ éʼejvee.
5.23 Eihua pu rájhuaviiriʼi, ayan tɨcɨn:
―Niyauj pu aʼameʼere. Mu aʼutaʼiyiʼi pataʼaj raʼajtamuaren, taʼaj huarún, taʼaj auj ruuri aʼaraʼani. ―Ayaa pu tiraataʼixaa.
5.24 Aj puʼi Jesús u áʼumej jamuan. Majta eihua tyaɨte aʼucɨj huaʼa jamuan aɨme ɨ maj huaʼapua. Matɨʼɨj mi ajtyáxɨɨracaʼa ɨ tyaɨte. Tyamuaʼa mu huapɨʼɨ tityáʼacatacaʼa.

5.35-42
5.35 Aucheʼe pu tiʼixáataca aɨjna matɨʼɨj seica aʼaráʼa. Ai mu aɨn pueen ɨ mej eʼeche jamuan ɨ tɨ vaʼacan cɨn tiʼitejvee huaʼateyujtaʼa. Aj mu mi meyan tiraataʼixaa ɨ yaʼupuaaraʼan ɨ tyamueij tɨ tiʼicuʼi. Meyan tɨcɨn:
―Puʼuri huamɨʼɨ aʼayauj. ¿Aʼini een cɨn paraʼɨtziiteʼe mɨ maeestru? ―Yaa mu tyuʼutaxajtacaʼa.
5.36 Ma ajtaʼi aɨn Jesús, capu huaʼantzaahua aʼij mej yeʼi tíʼixajtacaa. Ayaa pu tiraataʼixaa ɨ yaʼupuaaraʼan tɨcɨn:
―Capej tiʼitzɨɨnyaʼa. Ai puʼu ruxeʼeveʼe pej tyaʼatzaahuatyaʼa. ―Yaa pu tiraataʼixaa ɨ Jesús.
Aj pu i huajaʼuviʼitɨ aʼu tɨ eʼeche ɨ yaʼupuaaraʼan.
5.37 Aru Jesús capu huaʼutaʼa naijmiʼica ɨ tyaɨte mej aʼujuʼun jamuan. Aɨmej puʼu, ɨ Pedro, ajta ɨ Jacobo, ajta aɨjna ɨ Juan, tɨ iʼi juutzajraʼan ɨ Jacobo.
5.38 Aa mu aʼaráʼa aʼu tɨ eʼeche ɨ yaʼupuaaraʼan ɨ tɨ huamɨʼɨ. Aj mu mi huaʼuseij ɨ tyaɨte maj chiʼita huiraati. Eihua mu uʼutaujyeinijmaʼa. Maujyeinyacaʼa. Caʼanin mu cɨn uʼutaujyeinijmaʼa maɨjna cɨmeʼe ɨ tɨ huamɨʼɨ.
5.39 Aj puʼi chiʼita utyajrupi. Tɨʼɨqui huaʼutaʼixaa ɨ Jesús. Ayan tɨcɨn:
―¿Aʼini sej si caʼanin cɨn ijhua? ¿Aʼini sej si ruyein? Capu mɨʼɨchi mɨ tyamueij, silu cutzu puʼu.
5.40 Matɨʼɨj raanamuajriʼi aʼij tɨ yeʼi tyuʼutaxajtacaʼa, aj mu mi raʼutaxaahuariʼiriʼi aʼini májmuaʼareeracaʼa tɨ aɨn paʼarɨʼɨ huamɨʼɨ. Aj puʼi aɨn huaʼutaij maj huiracɨɨnye. Aj mu mi huiiraacɨ.
Tɨʼɨqui yaʼuviʼitɨ ɨ yaʼupuaaraʼan, ajta ɨ naanajraʼan, ajta aɨmej ɨ mej áʼujhuaʼanyaʼa jamuan. Au mu utyajrupi aʼu tɨ aucáʼa ɨ tyamueij.
5.41 Aj puʼi rajvíʼi muajcaʼaraʼaraʼan jetze. Ayaa pu tiraatajee runyuuca cɨmeʼe tɨcɨn:
―Taliita, cuumi. ―Taliita, cuumi, ayaa pu huataujmuaʼa tɨcɨn: Tyamueij, ayaa nu tiʼimueʼixaateʼe, ájchesi.
5.42 Cɨmeʼen puʼu ayan huarɨj ɨ Jesús, aj pu i xaa ájche ɨ tyamueij. Tɨʼɨqui autyejche tɨ a áʼuchaʼacanyeʼen. Majta maɨn ɨ tyaɨte, eecan mu u huataujtzaahua. Ajta aɨn ɨ paʼarɨʼɨ, ayaa pu rájchaɨcaʼa aʼachu cumu tamuaamuataʼa ninyeʼiraʼa japuan huaʼapua.

7.18-23
7.18 7.19 Aj puʼi ayan tihuaʼutaʼixaa tɨcɨn:
―¿Ni tzaa sacai sajta yauʼeitaa xaʼaraa? ¿Ni tzaa sacai yauʼeite saɨjna? Tɨ puaʼa aʼatɨ tiʼitɨj huacuaʼani tɨ tiʼicueʼiriʼi, aɨjna tɨ raacuaʼani, ma puaʼaque pu eʼemaʼacan. Aj pu i ucaruti ɨ ucaaraʼan jetze. Ajta eʼeyan huiraame ɨ chuitɨraaraʼan jetze. Aɨj pu cɨn cai raxanaʼaveʼe aʼini capu rájrupi ɨ tzajtaʼan, ɨ xaijnyuʼucaraʼaraʼan jetze. ―Yaa pu tyuʼutaxajtacaʼa aɨjna ɨ Jesús.
Ajta ayan tihuaʼutaʼixaa tɨ iʼi reʼen naijmiʼi tɨj naʼa tɨ tiʼicueʼiriʼi.
7.20 Ajta ayan tihuaʼutaʼixaa tɨcɨn:
―Aɨjna tɨ tzajtaʼan aiiráninyei, amɨ pu xaa raxanaʼaveʼe ɨ tevi.
7.21 Au pu huiraayeʼi ɨ tzajtaʼan ɨ tevi naijmiʼi ɨ muaʼatziiraʼa tɨ aʼij puaʼa eʼen, tɨ ajta caʼanijraʼa rataʼaca ɨ tevi tɨʼij aʼij puaʼa tyuʼumuaʼati, tɨʼij tyuʼujxanaʼacɨreʼen saɨj jamuan tɨ cai ratyeviʼitɨn, naʼari jɨitaʼa ayan huaujxanaʼacɨreʼen seij jamuan tɨ cai cɨnaʼaraʼan pueen. Au pu tzajtaʼan ajta huiraayeʼi ɨ muaʼatziiraʼa tɨ caʼanijraʼa rataʼaca ɨ tevi tɨ tyuʼunahuaʼan naʼari tɨ tyuʼujéʼica naʼari tɨ chaʼa naʼa tyuʼuxanaʼacɨreʼen huaʼa jamuan ɨ tɨʼɨrii.
7.22-23 ’Ajta au pu huiraayeʼi ɨ tzajtaʼan eijna tɨ caʼanijraʼa rataʼaca tɨ aʼatɨ ayan tiʼitɨ tiʼijmueiraʼa ɨ tɨ tíʼijchaʼɨ ɨ saɨj naʼari tɨ aʼatɨ aʼij puaʼa rɨjca, nusu tɨ seij huácuanamua. Ayaa pu cheʼeta naʼa een tɨ puaʼa aʼatɨ ayan aʼij puaʼa tyuʼujepeʼe, naʼari tɨ puaʼa aʼatɨ seij anchueereʼen, nusu tɨ puaʼa aʼatɨ aʼij puaʼa tiʼitejeeva, naʼari aʼujtzaahuatyahuaʼa, caʼɨn aɨn ayan rɨcɨ ɨ tɨ cai xaʼapɨʼɨn. Naijmiʼi tɨj naʼa tɨ ayan een, au pu huiraayeʼi ɨ tzajtaʼan ɨ tevi. Ayaa nu tyajaʼamueʼixaateʼe, aɨ pu xaa aɨn pueen ɨ tɨ ruʼuráchuaamuaraʼaca ɨ tevi ɨ tzajtaʼan. ―Ayaa pu tihuaʼutaʼixaa aɨjna ɨ Jesús.

9.2-8
9.2 Tyaumaʼacaa aʼachu cumu arájsevi xɨcaj, aj puʼi aɨn Jesús an aʼujnyéj jɨri japua. Aɨmej pu aʼuvíʼitɨ aɨjna ɨ Pedro, ajta ɨ Jacobo, ajta ɨ saɨj, aɨjna ɨ Juan.
Ajta eʼeyan saɨque huaujruu aɨjna, a mu aʼunyéjnyeʼericaʼa.
9.3 Tatzaviʼin pu cɨn seijraʼacaa aɨjna ɨ Jesús. Tyamuaʼa pu tyuʼutyacueinaracaʼa ɨ cɨɨxuraʼaraʼan. Yaa pu eenyaʼa seijraʼacaa tɨj seeri. Iiyan chaanaca japua capu maʼa aʼatɨ tɨ raayɨʼɨtɨ tɨ cɨɨxuri tyuʼujaʼusin tɨʼij ayan tiʼijcueinaviʼi aʼaraʼani.
9.4 Majta aɨme huaseij aɨjna ɨ Elías tɨ ajmiʼi tiʼixajtacaraʼa ɨ Dioj jetze maʼacan, majta maɨjna ɨ Moisés tyaacan. Aɨ mu tíʼixajtacaa maɨjna jamuan ɨ Jesús.
9.5 Aj pu i aɨn Pedro, ayan tiraataʼixaa aɨjna ɨ Jesús. Ayan tɨcɨn:
―Maeestru. Xaʼapɨʼɨn pu naa tyaj ya huatyáuu teyajna. Ticheʼe hueicaca huataahua ɨnaamua. Saɨj tɨ mueetzi huacɨʼɨti, ajta seij aɨjna ɨ Moisés, ajta ɨ saɨj aɨjna ɨ Elías. ―Yaa pu tyuʼutaxajtacaʼa aɨjna ɨ Pedro.
9.6 Aʼini aɨme ɨ maj jamuan áʼujhuaʼanyaʼa ɨ Jesús metyuʼutatzɨn huapɨʼɨ. Ajta aɨn Pedro, capu raʼamitejtyaʼacaa aʼij tɨ yeʼi tyuʼutaxaj.
9.7 Tɨʼɨqui jaitɨri aʼacáviʼirixɨ huaʼa japua. Huaʼa tzajtaʼa pu rájrupi. Aj mu mi raanamuajriʼi tɨ aʼatɨ ayan tyuʼutaxajtacaʼa, tɨcɨn:
―Ai pu niyauj pɨrɨcɨ ɨ nyej rachuʼeveʼe. Xaanamuajriʼi saijna. ―Ayaa pu tyuʼutánamuajre.
9.8 Matɨʼɨj muaanyéerajraa nain japua, capu cheʼe aʼa aʼatɨjcaʼa. Aɨ puʼu aʼutyavaacaʼa huaʼa jamuan aɨjna ɨ Jesús. Aj mu mi aʼucɨj.

12.28-31
Cɨmeʼen ɨ nyuucari ɨ maj cɨn tiʼijta tɨ eitzeʼe ruxeʼeveʼe
(Mt. 22:34-40)
12.28 Saɨj pu ajta aʼaráʼa ɨ tɨ teʼeyuʼuxaca yuʼuxari jetze. Huaʼunamuajriʼi aʼij mej yeʼi tyúʼurixaatyaʼacaa. Raʼaranajchacaʼa aʼij tɨ yeʼi tyuʼuxajtacaʼa ɨ Jesús. Aj pu i ayan tiraataihuaʼuriʼi tɨcɨn:
―¿Tiʼitaani nyuucarijraʼa eitzeʼe ruxeʼeveʼe ɨ tɨ raaxajtacaʼa aɨjna ɨ Moisés tyaacan? ―Yaa puʼu tyuʼutaxajtacaʼa aɨjna tɨ teʼeyuʼuxaca ɨ yuʼuxari jetze.
12.29 Aj pu i Jesús ayan tiraataʼixaa tɨcɨn:
―Ai pu aɨn pueen ɨ nyuucari tɨ eitzeʼe ruxeʼeveʼe cai maa seij ɨ nyuucari. Tɨ ayan yee: “Xaanamuajriʼi mɨ sej iiyan huachaatɨme aijna chuejraʼa japua yu Israel. Aijna tɨ taʼivastaraʼa, ɨ Dioj, aɨ pu saɨj naʼa pueen.
12.30 Ayaa pu nuʼu tyuʼujxeʼeveʼe paj rɨʼɨ tiraatyajtuaani aʼatzajtaʼa ɨ Dioj jemi, nain paj cɨn rɨʼɨ tiraatyajtuaani, aʼaxeʼeviʼiraʼa cɨmeʼe, pajta aʼamuaʼaríiraʼa cɨmeʼe, pajta nain ɨ aʼacaʼaníjraʼa, pajta ɨ aʼaxaijnyuʼuca cɨmeʼe.” Ai pu aɨn pueen ɨ nyuucari tɨ eitzeʼe ruxeʼeveʼe.
12.31 Ajta ɨ nyuucari tɨ raʼityaʼasi, ayej cheʼeta naʼa tɨn een. Ai pu aɨn pɨrɨcɨ tɨ cɨmeʼen raxa yee: “Pataʼaj peyan cheʼeta panaʼa rɨʼɨ tirajchaɨj ɨ axaʼaj tevi patɨj asaɨj.” Capu maa nyuucari tɨ ayan eitzeʼe tyuʼujxeʼeveʼe cai eijna i nyuucari ɨ tɨ tiʼihuaʼapua.

14.10-11
Judás pu raaxajtacaʼa aʼij tɨ yeʼi tiraatyeeviʼi aɨjna ɨ Jesús
(Mt. 26:14-16; Lc. 22:3-6)
14.10 Ajta saɨj ajtaraa aʼu maj aʼutyaucaʼa ɨ maj tamuaamuataʼa japuan huaʼapua araʼase. Ayaa pu antyahuaa tɨcɨn Judás Iscariote. Aɨ pu aɨn pueen ajna tɨ Jesús jetze ajtyamaʼacan. Ayaa pu een cɨn ajtaraa tɨ i aviitzi cɨn tyajaʼuxa huaʼa jamuan ɨ mej tiʼijta teyujtaʼa. Raxeʼevaʼacaʼa maj naijmiʼi raaxaʼapɨʼɨntareʼen aʼij mej yeʼi huarɨni tɨ i aɨn huaʼutatuireʼen ɨ Jesús.
14.11 Matɨʼɨj maɨn huanamuajriʼi, eecan pu rɨʼɨ huaʼutaʼa. Aj mu mi tyaʼatyaujratziiriʼi mej mi tiraanajchiteʼen aɨjna ɨ Judás. Tɨʼɨqui áʼuraa. Tɨʼɨj ii raachúʼeve aʼanaj tɨ íʼirɨni tɨʼij huaʼutatuireʼen aɨjna ɨ Jesús.

14.44-46
14.44 Aɨjna ɨ Judás, tɨ huaʼutatuiireʼesin ɨ Jesús, aɨ pu tyaʼataujratziiriʼi aɨjna cɨmeʼe tɨ ayan huarɨni mej mi raamuaʼaree aʼatɨ tɨ pɨrɨcɨ aɨjna ɨ Jesús. Ayan tɨcɨn:
―Aɨjna ɨ nyaj ruʼityevisiitɨmuaʼasin, ajta ɨ nyaj raatataujteʼesin, ai pu aɨn pɨrɨcɨ. Sataʼaj raatyeeviʼi, sajta raʼanján, anajɨ́ʼɨquiʼihuacan tyamuaʼa naa. ―Ayaa pu tihuaʼutaʼixaa aɨjna ɨ Judás.
14.45 Cɨmeʼen puʼu aʼaráʼa, aj pu i ajtyáxɨɨracaʼa aʼu tɨ aʼutyavaacaʼa aɨjna ɨ Jesús. Tɨʼɨj i ayan tiraataʼixaa tɨcɨn:
―Maeestru.
Aɨ pu ayan huataujseijratacaʼa tɨj amiincuraʼan pueen aɨjna ɨ Jesús. Ayan tɨcɨn:
―Maeestru.
Ajta ruʼityévisiitɨmua.
14.46 Majta maɨn ɨ tyaɨte, aɨ mu raatyeeviʼi.

15.6-15
Pilaatu raataʼa aɨjna ɨ Jesús tɨ huamɨʼɨni
(Mt. 27:15-31; Lc. 23:13-25; Jn. 18:38-19 :16)
15.6 Ayaa pu tiʼijrɨʼɨrajcaa aɨjna ɨ Pilaatu matɨʼɨj maɨn tiʼiyestyahuaʼa. Tɨ puaʼa maraatahuavii ɨ tyaɨtye tɨ aɨn raatatuaani saɨj tɨ eʼityanamiʼi, aʼatɨ tɨ naʼa ɨ maj raatahuavii, aj pu i raatátuaasin.
15.7 Ajna aʼahuaʼa seica mu eʼityanamiʼihuacaʼa ɨ mej nyaʼusaʼacaa ɨ uʼuvieernu jemi. Ai mu huaʼucuii ɨ tyaɨte. Ajta saɨj aujna eʼityanamiʼihuacaʼa tɨ ayan antyahuaacaʼa tɨcɨn Barrabás.
15.8 Aj mu mi aʼuréʼenye ɨ tyaɨte ɨ Pilaatu jemi. Aɨ mu autyajhuii maj raatahuavii tɨ aɨn ayan huarɨni aɨmej jemi aʼij tɨ yeʼi tiʼijrɨʼɨre.
15.9 Aj pu i ayan tihuaʼutaihuaʼuriʼi tɨcɨn:
―¿Aʼini setiʼijxeʼeveʼe muan? ¿Ni qui nyaraatatuaani nyeijna tɨ aʼamuatajtuhuan pueen muan mɨ sej Israel jetze ajtyamaʼacan?
15.10 Ayaa pu tihuaʼutaihuaʼuriʼi aʼini aɨ pu raamuaʼareeriʼi maj raʼachueeraʼacaa ɨ Jesús aɨme ɨ mej tihueʼijteʼe u teyujtaʼa. Aɨj mu cɨn raatatui maɨjna ɨ Pilaatu.
15.11 Ma majta maɨn ɨ mej tihueʼijteʼe u teyujtaʼa, aɨ mu raataʼa ɨ caʼanijraʼa eihua ɨ tyaɨte mej mi raatahuavii aɨjna ɨ Pilaatu tɨ aɨn huatatuaani aɨjna ɨ Barrabás jetzen maʼacan ɨ Jesús.
15.12 Ajtahuaʼa ayan tihuaʼutaihuaʼuriʼi tɨcɨn:
―¿Aʼini naarɨni nyamɨjna jemi, mɨ tɨ aʼamuatajtuhuan pueen, mɨ sej Israel jetze ajtyamaʼacan?
15.13 Aj mu mi caʼanin cɨn huajijhuacaʼa. Meyan tɨcɨn:
―Pataʼaj ráʼutatan curuu jetze.
15.14 Aj pu i Pilaatu ayan tɨcɨn:
―¿Aʼini een cɨmeʼe? ¿Tiʼitajni aʼij puaʼa huáruu?
Matɨʼɨj raanamuajriʼi, eitzeʼe mu caʼanin cɨn huajijhuacaʼa. Meyan tɨcɨn:
―Aútataichi curuu jetze. ―Yaa muʼu titeejíjhuacaʼa.
15.15 Ajta aɨn Pilaatu, aɨ pu raxeʼevaʼacaʼa tɨ rɨʼɨ tihuaʼutaʼan ɨ tyaɨte. Aɨj pu cɨn raatátuaa aɨjna ɨ Barrabás. Ajta raataijtacaʼa maj raʼiraʼavajxɨʼɨn aɨjna ɨ Jesús. Aj pu ijtaʼi huaʼutatui mej mi ráʼutatan ɨ curuu jetze.

15.33-39
Cɨmeʼen tɨʼɨj Jesús huamɨʼɨ
(Mt. 27:45-56; Lc. 23:44-49; Jn. 19:28-30)
15.33 Tɨʼɨj ajna tyajaʼureʼenye aʼatzaj tacuarixpua, aj pu i huatyatɨcaʼaracaʼa nainjapua ɨ chuejraʼa aun tɨ huatacáʼa u Israel. Ajta aʼatee tɨ ayan huatɨcaʼa eʼitaʼa tacuarixpua.
15.34 Cɨmeʼen puʼu tyajaʼureʼenye ajna eʼitaʼa tacuarixpua, aj pu i Jesús caʼanin cɨn huajijhuacaʼa runyuucajtzeʼen. Ayan tɨcɨn:
―Eloi, eloi, ¿lama sabactani? ―Ayaa pu tyuʼujijhuacaʼa.
Eijna i nyuucari, ayaa pu huataujmuaʼa tɨcɨn: Niyaʼupua, ¿aʼini een cɨn penyajaʼuhuaʼaxɨ muaa, pej iʼi nyeʼiyaʼupua? Ayaa pu huataujmuaʼa eijna i nyuucari.
15.35 Seica ɨ maj maun aʼutyáuucaʼa maraanamuajriʼi. Matɨʼɨj mi meyan tyuʼutaxajtacaʼa tɨcɨn:
―Xaanamuajriʼi. Aɨj pu huatajee aɨjna ɨ Elías tɨ ajmiʼi tiʼityavaacaʼa ɨ Dioj jemi.
15.36 Aj pu i saɨj eʼireʼenye taichijmaʼa. Tiʼitɨj pu autɨɨ tɨ uʼurajtaʼati. Aɨj pu huatyáaruʼune nahuaj cɨmeʼe tɨ antzijviʼi. Tɨʼɨqui raʼantijɨʼɨque cɨye jetze. Aj pu i aɨn raʼajchui tɨʼij Jesús raʼantiyeʼen aɨjna jetze ɨ tiʼitɨ. Tɨʼɨj ayan huarɨj, aj puʼi ayan tihuaʼutaʼixaa aɨjna ɨ aʼatɨ tɨcɨn:
―Saachuʼevaʼa. Tɨ puaʼa yatanyén aɨjna ɨ Elías tɨ ij raʼacajtuani. ―Ayaa pu tihuaʼutaʼixaa.
15.37 Aj pu i Jesús caʼanin cɨn huajijhuacaʼa. Tɨʼɨqui huamɨʼɨ.
15.38 Ajna teyujtaʼa, tiʼitɨ pu huatávivɨ́jmaʼaca cɨɨxuri tɨ itzijhua. Cɨmeʼen puʼu huamɨʼɨ ɨ Jesús, aj pu i eʼitaʼa acásujtzaʼan aɨjna ɨ cɨɨxuri.
15.39 Ajta aɨn ɨ huaʼacapitan ɨ xantaaruʼu ɨ maj anxɨte araʼase, aa pu aʼutyavaacaʼa ajna vejliʼi taʼaveʼenyee aɨjna ɨ Jesús. Aɨ pu raanamuajriʼi aʼij tɨ yeʼi tyuʼujijhuacaʼa ɨ Jesús. Ajta raaseij aʼij tɨ yeʼi tyuʼumɨʼɨ. Aj pu i ayan tyuʼutaxajtacaʼa aɨjna ɨ capitán tɨcɨn:
―Ayej xaa nyaʼu tiʼayajna. Ai pu aɨn puéenyaʼa ɨ yaujraʼan ɨ Dioj.

15.42-46
Maraʼaváʼana maɨjna ɨ Jesús
(Mt. 27:57-61; Lc. 23:50-56; Jn. 19:38-42)
15.42 Tɨʼɨj huatyechumuaʼaracaʼa, puʼuri tyajaʼureʼenye ajna xɨcajraʼa jetze matɨʼɨj rɨʼɨ huaujruuren. Yaa ruijmuaʼa yee pu tyajaʼureʼenyejsin ajna xɨcajraʼa mej jetzen rusaʼupi.
15.43 Aj pu i aʼatɨ aʼuréʼenye jemin aɨjna ɨ Pilaatu. Ayaa pu antyahuaacaʼa aɨjna ɨ aʼatɨ tɨcɨn José. Au pu aʼahuaʼa eʼemaʼacantacaa tɨ ayan tyajaʼarajtyahuaa tɨcɨn Arimatea. Aɨ pu ajta huaʼa jetze ajtyamaʼacan aɨme ɨ mej iʼijueesi. Eecan pu vaʼacan cɨn tiʼityavaacaʼa aɨjna ɨ José. Aɨ pu ajta rachuʼevaʼacaa ajna xɨcajraʼa jetze tɨʼɨj Dioj autyejcheni tɨ tyuʼutaijta nainjapua iiyan chaanaca japua. Aɨ pu uhuatyaujcaʼanye ɨ rutzajtaʼa. Au pu aʼutyajrupi aʼu tɨ aʼutyavaacaʼa aɨjna ɨ Pilaatu. Aj pu i rájhuaviiriʼi tɨ aɨn raataʼan tɨ raʼacajtɨni ɨ Jesús, tɨ ari mɨʼɨchi.
15.44 Ajta aɨn ɨ Pilaatu, eecan pu aʼij tyaʼutaseij tɨ Jesús ari huamɨʼɨ. Aj pu i raatajé ɨ huaʼacapitan ɨ maj ráʼutatai ɨ curuu jetze. Raataihuauʼuriʼi tɨ puaʼa ayan tiʼayajna tɨ ari huamɨʼɨ.
15.45 Aj puʼi aɨn huaʼacapitan ayan tiraataʼixaa tɨ ayan tiʼayajna. Tɨʼɨqui Pilaatu raataʼa aɨjna ɨ José tɨ aɨn raʼacajtɨni.
15.46 Tɨʼɨqui áʼuraa aɨjna ɨ José tɨ cɨɨxuri aʼunanan tɨ reʼen, tɨ naa tiʼicueina. Aj pu i raʼacájchuii aɨjna ɨ mɨʼɨchi. Tɨʼɨqui raʼiráʼijcatacaʼa aɨjna cɨmeʼe ɨ cɨɨxuri. Ajta eʼeyan aun yaʼuteete aujna aʼu maj ruʼureʼijche u teteʼe ɨ tetej tzajtaʼa. Ayaa pu huarɨj, tɨʼɨqui tetej aityajmua tɨ sicɨɨraraʼa.

16.1-7
Jesús pu huatarú huaʼa tzajtaʼa ɨ mɨʼɨchite
(Mt. 28:1-10; Lc. 24:1-12; Jn. 20:1-10)
16.1 Tɨʼɨj mu áʼumej ajna xɨcajraʼa me jetzen rusaʼupi, aɨme ɨ juuca, aɨjna ɨ Mariiya tɨ Magdala eʼemaʼacan, ajta aɨn Mariiya tɨ iʼinaanajraʼan aɨjna ɨ Jacobo, ajta aɨn Salomé, aɨ mu tiʼitɨj huananai tɨ náa tyáaráʼi, tuʼupi jaʼaraʼa. Matɨʼɨj maɨn huananai aj mu mi áʼujuʼun mej mi raʼacáameijra aɨjna ɨ mɨʼɨchi.
16.2 Yaa ruijmuaʼateʼe yee, tɨʼɨj auchan eʼireʼenyeesimaʼaca ɨ xɨcaj, au mu aʼaráʼa aʼu tɨ aʼaváʼanamiʼihuacaʼa. Aij pu jetze pɨtiʼirɨcɨ i xɨcaj taʼanajca ɨ iteeri.
16.3 Ayaa mu tyuʼurihuaʼuracaʼa tɨcɨn:
―¿Aʼataqui saɨjtaʼa yaʼanxɨɨra ɨ tetej tɨ cɨn ujnámiʼi ɨ tɨ úucun tyej ti utyarute?
16.4 Matɨʼɨj mauj ɨmɨ avaʼajuʼucaa maraaseij tɨ puaʼa aɨn tetej cai cheʼe aityajmuaa. Tyamuaʼa pu tiʼivaʼacaa aɨjna tɨ aityamuaacaʼa.
16.5 Aj mu mi aʼutyajrupi ajna tɨ auucun matɨʼɨj mi seij huaseij tɨ anuʼujcatii ɨrɨɨtaʼan. Tyamueij pu pɨrɨcɨ aɨjna. Tɨtɨʼɨcan pu tyaʼucávɨjcaa unúʼujcatii. Naa pu tiʼicueinaviʼi tyaʼucávɨjcaa aɨjna ɨ tyamueij. Matɨʼɨj mi tyamuaʼa eihua tyuʼutatzɨn.
16.6 Aj pu i aɨn ayan tihuaʼutaʼixaa tɨcɨn:
―Caxu tiʼitzɨɨnyaʼa. Muan xu yaʼuhuaunyen saɨjna ɨ Jesús tɨ Nazaret eʼemaʼacan, ɨ tɨ áʼutataihuacaʼa ɨ curuu jetze. Capu yuʼu aʼahuaʼa. Puʼuri huatarú. Casiʼi. Xaaseij iiyan maj yaʼujté.
16.7 Sericu, sataʼaj huaʼutaʼixaateʼen ɨ maj jamuan áʼujhuaʼanyaʼa, sajta saɨjna ɨ Pedro. Muan xu huaʼutaʼixaateʼen yee: “Tɨ nuʼu aɨn anacai aʼumaʼa aʼame anna Galileeya tɨʼij huaʼuchuʼeveʼen. Ayan cheʼeta naʼa teʼeme tɨj aɨn ari tihuaʼutaʼixaa maj nuʼu aun yeʼeseijran.” ―Ayaa pu tihuaʼutaʼixaa aɨjna ɨ tyamueij.

16.15-16
16.15 Aj pu i ayan tihuaʼutaʼixaa tɨcɨn:
―Sericu muan. Saʼucɨjxɨʼɨn nain japua ɨ chaanaca. Setihuaʼutaʼixaatyeʼe naijmiʼica ɨ tyaɨte eijna i nyuucari tɨ cɨn hueʼiratuaasin.
16.16 Aʼatɨ tɨ raʼatzaahuateʼe eijna i nyuucari, ajta huamuaɨʼɨvijhua, Dioj pu ruʼiratuaasin. Ma ajta, tɨ puaʼa aʼatɨ cai raʼatzaahuatyaʼa ɨ nyuucari, aɨ pu rajpueitzi aʼame. ―Ayaa pu tihuaʼutaʼixaa aɨjna ɨ Jesús.

16.19-20
Jesús pu antiraa ɨ uteʼe, u tajapua
(Lc. 24:50-53)
16.19 Cɨmeʼen puʼu ayan tihuaʼutaʼixaa ɨ tavastaraʼa, aɨjna ɨ Jesús, aj pu i Dioj yaʼuviʼitɨ u tajapua. An pu aʼujyeijxɨ ɨrɨɨtaʼan aɨjna ɨ Dioj.
16.20 Majta maɨn ɨ maj Jesús jamuan aʼujhuaʼanyaʼacaa, matɨʼɨj mi aʼucɨ́jxɨ nain japua ɨ chaanaca. Metihueʼixaa nain cɨmeʼe ɨ nyuucari tɨ cɨn Dioj hueʼiratuaasin. Ajta aɨn ɨ tavastaraʼa, aɨ pu huaʼataváʼɨrihuaʼa. Ayaa puʼu aɨn huaʼataʼacaraʼa mej eitzeʼe raayɨʼɨtɨhuaʼan cai maa aʼatɨ. Aɨj mu cɨn raamuaʼareeriʼi ɨ tyaɨte tɨ ayan tiʼayajnacaʼa aʼij mej yeʼi tíʼixajtacaa maɨjna ɨ maj Jesús jamuan aʼujhuaʼanyaʼacaa. Ayaa pu upuaʼaracaʼa ɨ yuʼuxari tɨ raʼuyuʼuxacaʼa aɨjna ɨ Marcos.